Stemmingswisselingen in de overgang: oorzaken en wat te doen
Je bent gewend om alle ballen hoog te houden. Je runt je business of carrière, je gezin en misschien ook de zorg voor je ouders. Maar de laatste tijd herken je jezelf niet meer. Een kort lontje, een onverklaarbare huilbui tijdens een meeting, of plotselinge angst voor dingen die je anders gewoon deed.
In het kort: Wat je moet weten over stemmingswisselingen in de overgang
- De oorzaak is meestal hormonaal: Door de daling van oestrogeen en progesteron worden neurotransmitters zoals serotonine minder gestimuleerd. Dit leidt biologisch gezien tot een korter lontje, angstgevoelens of emotionele labiliteit.
- Grip door leefstijl en inzicht: Een combinatie van specifieke voeding (zoals tryptofaanrijke producten), beweging en cognitieve technieken (RET) helpt om de balans tussen draagkracht en draaglast te herstellen.
- Medische ondersteuning is mogelijk: Bij ernstige klachten of slaapgebrek door nachtzweten kan hormoontherapie (HST) of professionele voeding- en leefstijl begeleiding een duurzame oplossing bieden.

Stemmingswisselingen in de overgang zijn een van de meest onderschatte én veel voorkomende klachten. Emoties duren langer, zijn heftiger en komen vaker voor.
Het is een biologisch proces dat een enorme impact heeft op je leven, zowel tijdens je werk als privé.
In dit blog duiken we in de achterliggende oorzaak en – belangrijker nog – wat je eraan kunt doen.
Twijfel je of je in de overgang bent? Doe hier de gratis “Ben ik in de overgang” test.
De oorzaak van stemmingswisselingen tijdens de overgang
De overgang begint vaak tussen je 40e en 45e met wat vage klachten: haaruitval, gewichtstoename, last van kleine gewrichten, maar ook stemmingswisselingen. Het is het veranderingsproces van je lichaam waarin je van de vruchtbare naar de onvruchtbare fase gaat
Er ontstaat een hormonale onbalans omdat je eierstokken stoppen met de productie van oestrogeen en progesteron.
- Progesteron is het eerste hormoon dat daalt → dit zorgt voor slaapproblemen
- Oestrogeen daalt en schommelt → dit heeft invloed op je stemming
Oestrogeen stimuleert namelijk de werking van neurotransmitters zoals dopamine, serotonine en endorfine in je hersenen. Deze stoffen zorgen voor een stabiele stemming.
Wanneer je oestrogeenspiegel daalt en instabiel wordt reageert je stemming direct mee. Het ene moment voel je je prima en het andere moment angstig, emotioneel of prikkelbaar.
De ene vrouw is hier gevoeliger voor dan de andere. Dit heeft te maken met de gevoeligheid van de oestrogeenreceptoren in je lichaam.
Als je altijd veel PMS klachten hebt (gehad), waaronder stemmingswisselingen, dan kunnen deze heviger worden tijdens de overgang.
Stemmingswisselingen in de overgang kunnen naast een hormonale reden nog andere oorzaken hebben:
Bijvoorbeeld:
- Stress
- Vermoeidheid
- Ontevredenheid omdat dingen niet meer gaan zoals vroeger
- Een disbalans tussen draagkracht en draaglast
Het herstellen van de balans is belangrijk!

Wanneer stemmingswisselingen meer betekenen
Soms is het niet direct duidelijk waar stemmingswisselingen vandaan komen. Dan is het belangrijk om verder te kijken.
Bijvoorbeeld: spelen er gebeurtenissen uit het verleden mee zoals een traumatische zwangerschap of bevalling.
Ook wordt vaak gedacht dat stemmingswisselingen betekenen dat je depressief bent. Dat is niet altijd zo.
- Een depressie is een psychiatrische aandoening
- De overgang veroorzaakt niet zomaar een depressie
- Maar kan wel een risicofactor zijn
Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die eerder een depressie hebben gehad, twee keer zoveel kans hebben om rond de overgang opnieuw een depressie te krijgen.
Zoek bij ernstige klachten altijd hulp bij een psycholoog of psychiater.

Wat zijn stemmingswisselingen in de overgang?
Stemmingswisselingen kunnen zich uiten in:
- Woede-uitbarstingen
- Huilbuien zonder duidelijke reden
- Een kort lontje (vaak door vermoeidheid)
- Labiliteit
- Angstige gevoelens
- Overal “beren op de weg” zien, terwijl je rationeel weet dat dat niet nodig is
Deze uitingen kunnen je een heel onzeker gevoel geven. Maar er is iets aan te doen!

Stemmingswisselingen in de overgang: Wat te doen en wat helpt echt?
Er zijn verschillende mogelijkheden om stemmingswisselingen te verbeteren. Hieronder ga ik uitgebreid op de verschillende mogelijkheden in.
Cognitieve gedragstherapie (RET) bij emotionele schommelingen
Cognitieve gedragstherapie (RET – Rationeel Emotionele Therapie van Albert Ellis) kan helpend zijn bij stemmingswisselingen.
Deze methode laat zien dat:
- je gedachten je gevoel bepalen over een gebeurtenis
- je gevoel je gedrag bepaalt
- en dat gedrag gevolgen heeft
Door inzicht te krijgen in je denk- en gedragspatronen en emoties, kun je situaties anders gaan benaderen. Het probleem of de lastige situatie wordt als het ware ontrafeld waardoor er inzicht ontstaat. Je krijgt de mogelijkheid om het een volgende keer anders te doen. Het leert je de invloed van gedachten op je gevoel en gedrag, zowel in positieve- als in negatieve zin. Hierdoor krijg je grip op je stemmingswisselingen.
Hormoontherapie bij stemmingswisselingen en andere medicatie
Als stemmingswisselingen ontstaan door bijvoorbeeld opvliegers of nachtzweten, kan hormoonsuppletie (HST) helpend en ondersteunend zijn. Met name oestrogeen via de huid (pleisters, spray of gel) of bio-identiek progesteron werkt goed.
Daarnaast kan in sommige gevallen antidepressiva effectief zijn, soms in combinatie met HST.
Bespreek dit altijd met je huisarts of gynaecoloog.

Leefstijlaanpassingen bij stemmingswisselingen tijdens de overgang
Naast eventuele medicatie is het verbeteren van je voeding en leefstijl onmisbaar als behandeling.
1. Beweging
Beweging is enorm belangrijk, juist als je last hebt van stemmingswisselingen.
Het zorgt voor de aanmaak van neurotransmitters zoals: endorfine, serotonine en dopamine.
Dit zorgt voor:
- minder stress
- minder pijn
- een beter humeur; je stemming wordt verbeterd
Daarnaast vergroot bewegen je mentale weerstand (het geeft je kracht en een goed gevoel over jezelf), vermindert het angst en depressie en verhoogt het je stressbestendigheid.

Ik had een Empowersessie gepland omdat ik in de overgang zit en in stresssituaties merk dat ik minder kan hebben.
Wilma
Ik heb dan veel last van hoofdpijn en voel me down.
Heel erg onzeker word ik ervan, want horen deze klachten ook bij de overgang?
En, zo ja, wat kan ik er dan aan doen?
Het was een fijn gesprek. Jacquelien luisterde en gaf haar 1e tips en ideeën.
Ik voelde me na het gesprek zo opgelucht. Ik ben dus echt niet “gek”. Het gesprek hielp mij om te accepteren dat de overgang een fase is die erbij hoort, maar ook weer voorbij gaat.
Ik heb concrete tips gekregen die ik kan gebruiken om stressvolle situaties te voorkomen of er mee om te gaan.
Het gesprek heeft me echt geholpen en me ook een zetje gegeven om stappen te gaan zetten in het dragelijker worden van mijn overgangsklachten.
Wil jij dit ook? Plan dan vandaag nog een online kennismakingsgesprek in.
2.Voeding en stemming
Als je oestrogeenniveau laag is, wordt het adrenaline niveau hoog. Dit komt omdat oestrogeen normaal je stresssysteem remt. Je hersenen worden door een verlaagd oestrogeenniveau gevoeliger voor stressprikkels. Daarnaast wordt de temperatuurregeling verstoord, dit veroorzaak opvliegers en nachtzweten.
Oestrogeen helpt ook bij het maken van serotonine.
Minder serotonine betekent: sneller angstgevoelens, meer piekeren en gevoeliger voor stress.
Conclusie: minder oestrogeen = minder serotonine = meer stressreacties.
Maar er is goed nieuws! Bepaalde voedingsstoffen hebben invloed op je stemming. Zo wordt serotonine gemaakt uit tryptofaan. Hierdoor kan het serotine gehalte weer geoptimaliseerd worden. Tryptofaan zit o.a. in:
- melk
- bananen
- chocolade
- kikkererwten
Dopamine wordt aangemaakt uit aminozuren (eiwitten), bijvoorbeeld uit:
- vis
- eieren
- kaas
- avocado
- peulvruchten
Door deze voedingsmiddelen in de juiste verhouding en in de juiste hoeveelheid te gebruiken kun je invloed hebben op je het verminderen van stemmingswisselingen.

3. Stressmanagement
Zoals hierboven al is genoemd betekent minder oestrogeen:
- meer piekeren
- sneller angstgevoelens
- meer stressreacties
Door inzicht te krijgen in je stresstriggers kun je stress verminderen.
Denk aan:
- hoe je je dag en week plant
- of er voldoende ruimte is voor ontspanning
- wat voor jou werkt
Dit vraagt om inzicht in wie jij bent en wat bij je past.
4. Slaap en stemmingswisselingen
Slaap en je stemming zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Een goede nachtrust zorgt voor:
- meer energie
- minder stemmingswisselingen
- minder stress
- een betere stofwisseling

Tijdens de overgang kan slapen lastig zijn door opvliegers, nachtzweten of piekeren.
Toch is verbetering mogelijk. Bewust worden van je slaappatroon is hierin de eerste stap.
Ervaringen met stemmingswisselingen in de overgang
Toen ik zelf in de overgang kwam, waren stemmingswisselingen een van de eerste symptomen. Soms voelde ik me zomaar erg verdrietig of was ik onredelijk kortaf tegen mijn man en dochters, terwijl ik dit diep vanbinnen helemaal niet wilde. Daarnaast ontstond er plotseling angst om auto te rijden; iets wat ik altijd zonder moeite deed. Ik werd er erg onzeker door.
Juist omdat ik het ook persoonlijk heb meegemaakt, begrijp ik als geen ander hoe frustrerend dit is. Daarom combineer ik nu mijn ervaring en expertise als BGN gewichtsconsulent en leefstijl-overgangscoach, om jou te helpen.

Ada (* i.v.m. privacyredenen is Ada een fictieve naam) nam kort geleden contact met me op. Ze vertelde dat ze veel last heeft van stemmingswisselingen, woede uitbarstingen en huilbuien. Dit uitte zich vooral in het contact met haar partner en haar kinderen. ‘Ik wil dit gewoon niet’, vertelde ze gefrustreerd, ‘want ik ben zo niet en ik wil er dan ook graag iets aan doen.’
En dat kan! We zijn opzoek gegaan naar de oorzaak van haar klachten. En ze heeft de keus gemaakt om haar leefstijl en voeding te gaan verbeteren met Five steps to SHINE hét totaalprogramma om je overgangsklachten te verminderen.
Pak de regie!
Wil jij:
- minder last van stemmingswisselingen
- meer energie
- meer balans en zelfvertrouwen
Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Ik denk graag met je mee!

