Vermoeidheid door de overgang: oorzaken, tips en 5 stappen naar meer energie
Voel je je de laatste tijd voortdurend moe, heb je weinig energie en vraag je je af of dit met de overgang te maken heeft?
Vermoeidheid kan tijdens de overgang een grote invloed hebben op hoe je je voelt en op wat je op een dag allemaal kunt doen. Slecht slapen, hormonale veranderingen, stress en de drukte van het dagelijks leven kunnen daarbij allemaal een rol spelen.
Maar wanneer hoort vermoeidheid bij de overgang en wanneer is het verstandig om verder te kijken? En vooral: wat kun je zelf doen om je energie en veerkracht te ondersteunen?
In dit blog deel ik wat mogelijke oorzaken van vermoeidheid tijdens de overgang zijn, wat je zelf kunt doen en wanneer het verstandig is om je klachten met je huisarts te bespreken. Ook deel ik mijn persoonlijke ervaring en de vijf stappen waarmee ik vrouwen begeleid.
Vermoeidheid door de overgang SAMENGEVAT
- Hormonale veranderingen kunnen zorgen voor vermoeidheid tijdens de overgang. Klachten zoals opvliegers, nachtelijk zweten en piekeren kunnen je nachtrust verstoren, waardoor je je overdag moe en minder energiek kunt voelen.
- Ook stress, een druk leven, onvoldoende herstel en leefstijl spelen een rol. De overgang staat daarom niet los van de omstandigheden waarin je leeft en de manier waarop je lichaam en geest kunnen herstellen.
- Extreme of langdurige vermoeidheid komt niet altijd door de overgang. Blijven de klachten aanhouden of hebben ze veel invloed op je dagelijks leven, bespreek ze dan met je huisarts om andere mogelijke oorzaken uit te sluiten.
Extreme vermoeidheid door de overgang
Voel je je niet gewoon een beetje moe, maar echt uitgeput? Dan kan dat behoorlijk frustrerend zijn. Zeker wanneer je gewend bent om veel te doen en ineens merkt dat je energie niet meer vanzelfsprekend is. Misschien herken je jezelf hierin: je hebt een drukke baan, zorgt voor je ouders en hebt thuis nog opgroeiende kinderen. Ondertussen wil je natuurlijk ook tijd en energie overhouden voor jezelf.
We worden ook wel de ‘sandwichgeneratie’ genoemd: vrouwen die tegelijkertijd verantwoordelijkheden ervaren voor hun kinderen én hun ouder(s). Die combinatie kan behoorlijk veel van je vragen.
Je merkt dat je energielevel op belangrijke momenten dipt, terwijl je juist actief wilt blijven en energie wilt hebben voor je gezin, je werk en je eigen ambities.
Tijdens de overgang verandert je hormoonhuishouding. De hoeveelheid oestrogeen in je lichaam neemt af en kan in de jaren rondom de menopauze sterk schommelen. Deze veranderingen kunnen klachten zoals opvliegers en nachtelijk zweten veroorzaken. Ook neemt de hoeveelheid progesteron af. Dit kan ervoor zorgen dat je meer last hebt van stemmingswisselingen en dat je je sneller geïrriteerd of prikkelbaar voelt.
Vooral wanneer je door opvliegers of nachtelijk zweten regelmatig wakker wordt of slecht slaapt, kan dat overdag leiden tot vermoeidheid en minder energie. Ook stress, piekeren en andere omstandigheden in je dagelijks leven kunnen invloed hebben op je slaap en energieniveau.
Extreme vermoeidheid tijdens de overgang heeft daarom niet altijd één oorzaak. Het kan juist de combinatie zijn van lichamelijke veranderingen, een verstoorde nachtrust, stress en onvoldoende herstel die ervoor zorgt dat je je uitgeput voelt.
Twijfel je of je in de overgang bent?
Sommige vrouwen twijfelen of ze überhaupt al in de overgang zijn, maar merken wél dat ze vermoeider zijn.
Heb jij dat ook? Doe dan gerust mijn gratis “Ben ik in de overgang” test en ontdek of jouw klachten passen bij deze levensfase.
Over mij en mijn ervaring
Ik ben BGN Gewichtsconsulent, leefstijl- en overgangscoach en heb 8 jaar ervaring als SEH-verpleegkundige. Vanuit mijn medische achtergrond én mijn ervaring als coach weet ik hoe belangrijk het is om lichamelijke signalen serieus te nemen.
Tegelijkertijd geloof ik dat er binnen je leefstijl vaak factoren zijn waar je zelf invloed op kunt uitoefenen. Denk aan voeding, beweging, slaap, stress en de manier waarop je met jezelf en deze levensfase omgaat.
Ik zie in mijn begeleiding dat het vaak niet om één grote verandering gaat. Juist verschillende kleine aanpassingen kunnen samen een verschil maken.
Mijn eigen ervaring met vermoeidheid door de overgang
Een aantal jaren geleden zag mijn leven er heel anders uit. Het was een stressvolle tijd door spanningen op het werk. Daarnaast vond ik het lastig om onze pubers los te laten.
Ik sliep slecht, kon de hele dag wel eten en had last van stemmingswisselingen.
Mijn hoofd was net een zeef en ik was verschrikkelijk moe. Ik was bijna 47 jaar en realiseerde me dat mijn hormonen uit balans raakten en ik in de overgang kwam. Moedeloos en onzeker voelde ik me.
Hoe spannend ik het ook vond om te investeren in mezelf, ik deed het!
Want ik ontdekte al snel dat ik het onbewust verkeerd had aangepakt.
Dit is wat ik deed toen ik altijd moe was
- Ik leerde naar mijn lichaam te luisteren en bewust gezonde keuzes te maken. Ik paste mijn voedings- en beweegpatroon aan. Ik merkte dat ik hierdoor beter ging slapen, me fitter ging voelen en weer energie kreeg.
- Ik leerde dat het een proces is wat tijd kost, maar meer dan de moeite waard is. Hierdoor kwam er acceptatie en rust.
- Ik leerde om hulp van een ander in te schakelen en te accepteren dat ik niet alles zelf uit hoef te vinden.
- Ik leerde mezelf nog beter kennen en kreeg tools aangereikt waardoor ik een krachtige mindset ontwikkelde.
Mijn klachten zijn verdwenen en ik voel me zoveel beter.
Na dit proces van ontwikkeling en herstel wist ik: ik wil mijn kennis en ervaring delen met andere vrouwen die ook in de overgang zitten, zodat zij ook bewust gezonde keuzes kunnen maken en zich weer in gaan balans voelen.
Van hieruit is mijn unieke 1-op-1 totaalprogramma “Five steps to SHINE” ontstaan.
Wat kun je zelf doen tegen vermoeidheid tijdens de overgang?
Je hoeft niet je hele leven om te gooien om beter voor jezelf te zorgen. Vaak begint het met bewust kijken naar wat jouw lichaam en leven op dit moment nodig hebben.
In mijn begeleiding kijk ik naar vijf gebieden: slaap, beweging, voeding, stress en mindset. Hieronder leg ik uit hoe je daar zelf mee aan de slag kunt.
1. Geef slaap en herstel aandacht
De daling van progesteron zorgt voor een minder diepe slaap en de daling van oestrogeen kan nachtzweten veroorzaken. Hierdoor kun je minder goed slapen, wat zorgt voor chronische vermoeidheid overdag.
Kijk daarom niet alleen naar het aantal uren dat je in bed ligt, maar ook naar de kwaliteit van je slaap en de manier waarop je gedurende de dag met inspanning en herstel omgaat.
Een paar tips voor een betere nachtrust:
- probeer zoveel mogelijk op vaste tijden naar bed te gaan en op te staan;
- zorg overdag voor voldoende beweging en ontspanning;
- ga dagelijks naar buiten en pak vooral in de ochtend daglicht;
- let op cafeïne en alcohol als je merkt dat deze je slaap beïnvloeden.
2. Beweeg op een manier die bij jou past
Beweging kan een waardevol onderdeel zijn van een gezonde leefstijl, maar wanneer je al uitgeput bent, hoeft meer sporten niet automatisch de oplossing te zijn.
Kijk daarom naar wat op dit moment bij jou past. Denk niet alleen aan sporten. Ook wandelen, fietsen, traplopen of spierversterkende oefeningen kunnen onderdeel zijn van een actief dagelijks leven. Kies vooral iets wat bij jou past en wat je kunt volhouden én waar je plezier aan beleeft.
3. Kijk naar je voeding
Voeding kan invloed hebben op hoe je je gedurende de dag voelt. Kijk bijvoorbeeld naar de regelmaat van je maaltijden en naar de samenstelling ervan. Een maaltijd met voldoende eiwitten, groente, vezels en gezonde vetten kan onderdeel zijn van een voedzaam en volwaardig eetpatroon. Ook voldoende drinken is belangrijk.
Het gaat daarbij niet om één voedingsmiddel dat je ineens meer energie geeft. Het gaat om de juiste voeding in de juiste hoeveelheid en in de juiste samenstelling. Wat bij jouw lichaam en dagelijks leven past.
Als BGN Gewichtsconsulent help ik je hier graag bij.
4. Kijk naar stress en herstel
Wanneer je weinig tijd hebt om te herstellen en voortdurend “aan” staat, kan dat behoorlijk zwaar worden.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat je allemaal moet doen, maar ook naar momenten waarop je kunt opladen.
Soms betekent dat bewust een grens stellen. Soms betekent het hulp vragen. En soms betekent het accepteren dat je niet alles zelf hoeft te doen.
5. Werk aan mentale veerkracht
De overgang is niet alleen een lichamelijke verandering. Het kan ook een periode zijn waarin je opnieuw naar jezelf, je keuzes en je verwachtingen kijkt.
Mentale veerkracht begint voor mij bij bewustwording. Wat vraagt op dit moment te veel van je? Waar krijg je energie van? Welke overtuigingen houden je misschien tegen?
Dat kan iets kleins zijn, zoals iedere dag opschrijven waar je dankbaar voor bent. Maar het kan ook betekenen dat je leert om grenzen te stellen, hulp te accepteren of bepaalde patronen te doorbreken.
Het is OKÉ om tijd voor jezelf te nemen. Het is OKÉ om hulp te vragen. En het is OKÉ om niet alles alleen te willen of hoeven doen.
Wanneer moet je met vermoeidheid naar de huisarts?
Ernstige vermoeidheid kan veroorzaakt worden slaapproblemen, stress of psychische klachten, maar er kunnen ook lichamelijke oorzaken zijn, zoals een traag werkende schildklier of bloedarmoede. Op Thuisarts.nl vind je meer informatie over overgangsklachten en wanneer een bloedonderzoek nuttig kan zijn
Bespreek je klachten met je huisarts wanneer de vermoeidheid ernstig is, langdurig aanhoudt, plotseling ontstaat of je dagelijks functioneren duidelijk beïnvloedt. Ook wanneer je andere lichamelijke of psychische klachten hebt waar je je zorgen over maakt, is het verstandig om dit te laten beoordelen.
Een huisarts kan samen met jou kijken naar mogelijke oorzaken en bepalen of verder onderzoek nodig is.
Wat mijn klanten zeggen
Dit is wat Manon* zegt over onze samenwerking:
“Sinds ik in de overgang ben voel ik me uit balans. Ik heb veel last van opvliegers, mijn gewicht neemt toe en ik ben erg vermoeid. Dit was voor mij de reden om het programma “Five steps to SHINE” te gaan doen. Het programma heeft me een enorme aanvullende bewustwording in keuzes gebracht. Heel veel dingen weet je wel, maar door er anders naar te kijken en de tijd te nemen om het te laten inbedden ben ik nu verder dan ik ooit was. De opbouw van het programma is fijn. Daarmee maakt het in zijn totaliteit waardevol. Waardevol bewust leven is een goede beschrijving van het programma. Jacquelien is “gewoon” een fijn echt mens :-). De dienstverlening van Jacquelien geef ik een 10! Haar berichtjes, de gesprekken en het programma zorgen voor het totaal!”
*Om privacyredenen is Manon een fictieve naam
Wat wordt jouw eerste stap?
Misschien herken je veel van wat je hierboven hebt gelezen. Misschien merk je dat je vooral behoefte hebt aan meer inzicht in wat er bij jou speelt. Je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Soms begint een verandering juist met één kleine stap die past bij jouw situatie.
Wil je hier graag eens over sparren en onderzoeken wat jou kan helpen?
Ik help je graag!
